მანქანის აკუმულატორი დაჯდა? რა ვქნა ადგილზე

ნიშნები, რომ აკუმულატორი ჯდება

ხშირად მანქანის აკუმულატორი ერთბაშად კი არ ცარიელდება, არამედ რამდენიმე ნიშნით წინასწარ გაფრთხილებთ. თუ ამ სიმპტომებს ამჩნევ — დროა ყურადღება მიაქციო, სანამ სრულად დაჯდება:

• სუსტი, „დაღლილი“ სტარტერი — გასაღების გადატრიალებისას სტარტერი ნელა, „ზლაზვნით“ ტრიალებს ან რამდენიმე მცდელობის შემდეგ იქოქება. ეს ერთ-ერთი ყველაზე ნათელი ნიშანია, რომ აკუმულატორი ჯდება.
• დაბნელებული განათება — ფარები და სალონის შუქი ჩვეულებრივზე უფრო ბუნდოვანია, განსაკუთრებით უმოძრაოდ მდგომ მანქანაში, ძრავის გაშვებამდე.
• ელექტრონიკის „კაპრიზები“ — მაგნიტოლა, ეკრანი თუ ფანჯრის ამწევები ნელა ან წყვეტებით მუშაობს, კონდიციონერი სუსტდება.
• გაფრთხილების ნიშანი დაფაზე — აკუმულატორის (ბატარეის) წითელი ხატულა ან „CHECK“ შეტყობინება.
• ხშირი დაქოქვის საჭიროება — თუ ცივ დილით ან მცირე ხნით გაჩერების შემდეგ მანქანა აღარ იქოქება, აკუმულატორი უკვე რესურსს კარგავს.

რა იწვევს ხოლმე აკუმულატორის დაჯდომას

როცა ხვდები, რამ გამოიწვია პრობლემა, უფრო ადვილია გადაწყვიტო — ერთჯერადი შემთხვევაა თუ აკუმულატორი უკვე შესაცვლელია. აი, ყველაზე გავრცელებული მიზეზები:

• ჩარჩენილი განათება ან მომხმარებელი — ღამით დატოვებული ფარები, სალონის შუქი, ჩართული მაგნიტოლა ან გასაღების „ON“ პოზიციაში დარჩენა მანქანის გაჩერების დროს. ეს ყველაზე ხშირი მიზეზია და ჩვეულებრივ აკუმულატორი მთლიანად ჯანმრთელია — უბრალოდ დაიცალა.
• ცივი ამინდი — დაბალ ტემპერატურაზე აკუმულატორის ქიმიური რეაქცია ნელდება და ის ვერ აძლევს სტარტერს საკმარის დენს. ზამთარში ჩამჯდარი აკუმულატორი ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი 24/7 გამოძახების მიზეზია.
• აკუმულატორის ასაკი — 4-5 წელზე ძველი აკუმულატორი ბუნებრივად კარგავს ტევადობას და ვერ ინახავს მუხტს ისე, როგორც ახალი.
• ხშირი მცირე მანძილები — როცა მუდმივად მოკლე გასვლებს აკეთებ, გენერატორი ვერ ასწრებს აკუმულატორის სრულად დატენვას და ის თანდათან იცლება.
• გენერატორის (ალტერნატორის) გაუმართაობა — თუ აკუმულატორი დატენვის შემდეგაც სწრაფად ჯდება, ხშირად პრობლემა თვითონ აკუმულატორში კი არა, დამტენ სისტემაშია.

ადგილზე — ნაბიჯ-ნაბიჯ რა გავაკეთო

თუ მანქანის აკუმულატორი დაჯდა და ადგილზე ხარ, ჯერ მშვიდად შეაფასე სიტუაცია — ისევე, როგორც ნებისმიერ მოულოდნელ გაჩერებას ვუდგებით მანქანის გზაში გაფუჭების 10 ნაბიჯში. იმოქმედე ამ თანმიმდევრობით:

1. გამორთე ყველა მომხმარებელი — ფარები, კონდიციონერი, მაგნიტოლა, გამათბობელი. ეს ამცირებს დატვირთვას და ზრდის დაქოქვის შანსს.
2. შეამოწმე კონტაქტები — გახსენი კაპოტი და დახედე აკუმულატორის კლემებს. თუ დაჟანგულია ან მოშვებულია, ხშირად მხოლოდ ამის გამოა, რომ მანქანა არ იქოქება.
3. სცადე ერთხელ დაქოქვა — გადაატრიალე გასაღები 2-3 წამზე მეტ ხანს არ აჭირო. თუ სტარტერი მხოლოდ „ცაკუნებს“, ზედიზედ ცდები აზიანებს დარჩენილ მუხტს.
4. მოამზადე „პრიკურისთვის“ — თუ ახლოს არის სხვა მანქანა და ჯამპერ-კაბელები, შეგიძლია აკუმულატორის გადატენვა სცადო (ქვემოთ დეტალურად).
5. ვერ მოგვარდა? — გამოიძახე დახმარება — თუ კაბელები არ გაქვს ან დაქოქვა ვერ ხერხდება, არ დაკარგო დრო. გზაზე დახმარების ეკიპაჟი ადგილზე მოვა და აკუმულატორის დაქოქვას პროფესიული ტექნიკით გააკეთებს.

„პრიკური“ — როგორ გადავტენო აკუმულატორი სხვა მანქანიდან უსაფრთხოდ

აკუმულატორის გადატენვა სხვა მანქანიდან, ანუ ხალხურად „პრიკური“, მართლაც ეფექტური მეთოდია — მაგრამ მხოლოდ მაშინ, თუ კაბელებს სწორი თანმიმდევრობით მიამაგრებ. არასწორი მიერთება საშიშია როგორც შენთვის, ისე ორივე მანქანის ელექტრონიკისთვის. იმოქმედე ასე:

1. დააყენე ორი მანქანა ახლოს, მაგრამ ისე, რომ არ ეხებოდნენ ერთმანეთს. ორივეს ჩააქრე ძრავა და ამოიღე გასაღები.
2. წითელი (+) კაბელი მიამაგრე ჩამჯდარი აკუმულატორის დადებით (+) კლემაზე.
3. წითელი კაბელის მეორე ბოლო — დამხმარე (გამართული) აკუმულატორის დადებით (+) კლემაზე.
4. შავი (−) კაბელი მიამაგრე დამხმარე აკუმულატორის უარყოფით (−) კლემაზე.
5. შავი კაბელის ბოლო კი — არა ჩამჯდარი აკუმულატორის მინუსზე, არამედ ჩამჯდარი მანქანის მეტალის გაუღებავ ნაწილზე (ძრავის ბლოკი ან მასიური ჭანჭიკი), აკუმულატორისგან მოშორებით. ეს ამცირებს ნაპერწკლის რისკს.
6. გაუშვი დამხმარე მანქანის ძრავა, აჩერე 1-2 წუთი, შემდეგ სცადე ჩამჯდარი მანქანის დაქოქვა.
7. დაქოქვის შემდეგ კაბელები მოხსენი უკუთანმიმდევრობით: ჯერ შავი მეტალის ნაწილიდან, შემდეგ შავი დამხმარედან, მერე წითლები.

დაქოქვის შემდეგ მანქანა მინიმუმ 20-30 წუთი იმოძრავე ან ააჩერე ჩართულ ძრავაზე, რომ გენერატორმა აკუმულატორი ნაწილობრივ მაინც დატენოს.

რა არ უნდა გააკეთო

ჩამჯდარ აკუმულატორთან ხშირად სწორედ ნაჩქარევი ქმედებები იწვევს ზიანს. აი, რა უნდა აიცილო:

• არ ატრიალო სტარტერი ხანგრძლივად — ზედიზედ გრძელი ცდები სტარტერსაც აზიანებს და დარჩენილ მუხტსაც წვავს.
• არ აურიო კაბელების პოლუსები — წითელი ყოველთვის პლუსზე, შავი მინუსზე/მასაზე. შებრუნებამ შეიძლება დაწვას მანქანის ელექტრონიკა და დააზიანოს აკუმულატორი.
• არ მიამაგრო შავი კაბელი პირდაპირ ჩამჯდარი აკუმულატორის მინუსზე — გამოყოფილ აიროვან გარემოში ეს ნაპერწკალს და, იშვიათ შემთხვევაში, აფეთქებას იწვევს.
• არ სცადო „პრიკური“ დაზიანებული ან გაჟონილი აკუმულატორით — თუ კორპუსი დასკდა, გაბერილია ან სითხე ჟონავს, ნუ შეეხები — გამოიძახე პროფესიონალი.
• არ უგულებელყო განმეორებადი დაჯდომა — თუ აკუმულატორი მუდმივად ჯდება, პრობლემა ღრმაა (გენერატორი ან გამოფიტული აკუმულატორი) და დიაგნოსტიკა სჭირდება.

როდის სჭირდება შეცვლა და არა დატენვა

ბევრი ცდილობს ჩამჯდარი აკუმულატორის უსასრულოდ დატენვას, თუმცა ხანდახან ეს უბრალოდ პრობლემის გადავადებაა. აკუმულატორის შეცვლა სჯობს დატენვას, თუ:

• აკუმულატორი 4-5 წელზე ძველია და უკვე ხშირად გცდის;
• დატენვის შემდეგ მუხტს სწრაფად კარგავს — დილით ისევ ცარიელია;
• კორპუსი გაბერილია, დასკდა ან გადახურდა;
• ცივ ამინდში თითქმის ვერასოდეს იქოქება პირველი ცდით.

თუ ამ ნიშნებიდან რამდენიმე გაქვს, ალბათ დროა ახალ აკუმულატორზე იფიქრო. სანამ ყიდულობ, წაიკითხე ჩვენი გზამკვლევი — როგორ ავირჩიოთ აკუმულატორი — სწორი ტევადობისა და სტარტერული დენის (CCA) ასარჩევად. სწორად შერჩეული ახალი აკუმულატორი წლების განმავლობაში დაგიზოგავს ნერვებსაც და გზაზე დახმარების გამოძახებებსაც.

აკუმულატორი ხომ მხოლოდ ერთი შესაძლო პრობლემაა — გზაში ისეთი მოულოდნელობებიც ხდება, როგორიცაა გზაში დაზიანებული საბურავი. რომელ შემთხვევაშიც არ უნდა აღმოჩნდე, EVA.GE-ის ეკიპაჟი ადგილზევე გვერდით დაგიდგება — დღე იქნება თუ ღამე. საჭიროების შემთხვევაში სტანდარტული ევაკუატორითაც გადაგიყვანთ მანქანას უახლოეს ავტოსერვისამდე.